Czy stosowanie klauzuli zastrzeżonej może naruszać zasadę proporcjonalności?

Jakiś czas temu na łamach bloga poruszaliśmy zagadnienie zamówień społecznie odpowiedzialnych, rozumianych jako zamówienia, które uwzględniają różnorodne aspekty społeczne np. integrację słabszych czy marginalizowanych grup społecznych.

Dziś zajmiemy się tzw. klauzulą zastrzeżoną i skutkach jej zastosowania przez zamawiającego. Klauzula zastrzeżona polega na tym, iż zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu wskazuje, że o jego udzielenie mogą ubiegać się wyłącznie określone kategorie wykonawców tj. zakłady pracy chronionej oraz takie podmioty, których działalność obejmuje społeczną i zawodową integrację osób marginalizowanych. Stosując klauzulę zastrzeżoną zamawiający określa minimalny procentowy wskaźnik zatrudnienia osób defaworyzowanych (minimum 30%).

Czy stosując klauzulę zastrzeżoną można narazić się na zarzut utrudniania uczciwej konkurencji bądź naruszenia zasady proporcjonalności?

Poszukując odpowiedzi na to pytanie, warto zwrócić uwagę na uchwałę KIO/KD 67/17 z dnia 8 stycznia 2018 r. Uchwala zapadła na gruncie następującego stanu faktycznego. Zamawiający – Inspektorat Służby Więziennej wszczął postępowanie, którego przedmiotem było wykonanie dokumentacji projektowo- kosztowej zamierzenia inwestycyjnego. Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu zastosował klauzulę zastrzeżoną przewidując, iż o zamówienie mogą ubiegać się wyłącznie zakłady pracy chronionej oraz wykonawcy, których działalność obejmuje społeczną i zawodową integrację osób pozbawionych wolności lub zwalnianych z zakładów karnych. Wskaźnik zatrudnienia ww. osób miał wynosić minimum 40%.

Prezes UZP po