Żądanie kar umownych od zamawiającego

Ostatnia nowelizacja prawa zamówień publicznych wprowadziła szereg zmian, których celem jest zapobieganie jednostronnemu kształtowaniu umów, uwzględniających wyłącznie interes zamawiających. Przepisy dopuszczają wprost postanowienia umów, które uprawniają wykonawcę do otrzymywania kar umownych od zamawiającego. Pytanie brzmi, czy wykonawca może skutecznie żądać włączenia do umowy postanowień będących podstawą tego uprawnienia, jeżeli zamawiający ich nie przewidział?

Podstawa prawna żądania kar umownych

Zgodnie z art. 433 PZP, projektowane postanowienia umowy nie mogą przewidywać:

1. odpowiedzialności wykonawcy za opóźnienie, chyba że jest to uzasadnione okolicznościami lub zakresem zamówienia;
2. naliczania kar umownych za zachowanie wykonawcy niezwiązane bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem;
3. odpowiedzialności wykonawcy za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi zamawiający.

Art. 436 pkt 3 PZP stanowi, że umowa musi wskazywać łączną maksymalną wysokość kar umownych, których mogą dochodzić strony.

Czy, i na którym etapie postępowania, wykonawca może żądać włączenia do umowy postanowień o karach umownych, dochodzonych od zamawiającego? Na to pytanie odpowiedziała Krajowa Izba Odwoławcza, w sprawie pod sygnaturą 897/21, która dotyczyła postępowania o udzielnie zamówienia publicznego na usługi inżynierii projektowej.