W praktyce zdarzają się sytuacje, w których z różnych względów – w trakcie trwania stosunku pracy –konieczna jest zmiana warunków umowy o pracę. Jednym ze sposobów takiej zmiany, o którymmowa w art. 42 § 4 Kodeksu Pracy, jest okresowe powierzenie pracownikowi wykonywania innejpracy niż umówiona.Pracodawca może zatem na okres nieprzekraczający trzech miesięcy w roku powierzyć pracownikowiwykonywanie innej pracy niż ustalona w umowie o pracę. Nie jest wówczas wymaganewypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy. Jednakże takie okresowe „przesunięcie”pracownika do wykonywania innej pracy możliwe jedynie w sytuacji, gdy: wymagają tego uzasadnione potrzeby pracodawcy,dotychczasowe wynagrodzenie za pracę pracownika nie ulegnie obniżeniu,powierzone obowiązki odpowiadają kwalifikacjom pracownika. Jest to rozwiązanie, z którego często korzystają pracodawcy, chcąc odciążyć inną grupę pracownikóww wykonywanych przez nich czynnościach służbowych (np. w związku z nagłym wzrostem sprzedaży)czy też w przypadku absencji pracowników innego działu wymagającej czasowego skierowania taminnych pracowników. Uzasadnione potrzeby pracodawcy Kodeks Pracy nie definiuje, nawet w sposób przykładowy, pojęcia „uzasadnione potrzebypracodawcy”. Warto przy tym podkreślić, mając na uwadze istniejące orzecznictwo sądowe, że pojęcie to oznaczauzasadnione potrzeby zakładu pracy jako całości, a nie tylko jednostki – komórki organizacyjnejzakładu pracy, do pracy w której pracownik został skierowany (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08sierpnia 1979 r., sygn. akt: I PR 55/79, OSNC Nr 2/1980, poz. 30). Natomiast pojęcie uzasadnionych potrzeb pracodawcy, o którym mowa w art. 42 § 4 Kodeksu Pracy,nie dotyczy na pewno sytuacji, gdy pracodawca oddelegowuje pracownika do innej pracy z przyczyndotyczących tylko tego pracownika (np. w przypadku szykanowania tego pracownika). Wynagrodzenie za pracę i kwalifikacje pracownicze Pracodawca, decydując się na czasowe powierzenie pracownikowi wykonywania innej pracy,powinien mieć na uwadze fakt, że praca taka musi odpowiadać kwalifikacjom tego pracownika.Oznacza to, że nie może przekraczać jego kwalifikacji, ale jednocześnie kwalifikacje te powinnyznaleźć odpowiednie wykorzystanie przy wykonywanej nowej pracy. Tytułem przykładu, w wyroku z08 maja 1997 r., sygn. akt: I PKN 131/97, Sąd Najwyższy stwierdził, że powierzenie pracownikowi(technik chemik) pracy niewymagającej żadnych kwalifikacji zawodowych (sprzątanie) w okresiebiegnącego wypowiedzenia warunków pracy i płacy stanowi naruszenie art. 42 § 4 Kodeksu Pracy.Przy czasowym powierzeniu pracownikowi innej pracy jest konieczne utrzymanie wynagrodzeniaza pracę tego pracownika w dotychczasowej wysokości. Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby pracownik w okresie oddelegowania do pełnienia innych obowiązków zarabiał więcej niż nadotychczasowym stanowisku. Forma oddelegowania i skutki niewykonania polecenia Czasowe powierzenie pracownikowi innej pracy nie wymaga zachowania formy pisemnej, możeodbyć się poprzez wydanie pracownikowi ustnego polecenia przez pracodawcę. Jednak dla celówdowodowych zalecane jest wydanie pracownikowi takiego polecenia w formie pisemnej (zazwrotnym uzyskaniem podpisu pracownika pod tymże poleceniem). Pracownik może jednak odmówić wykonania tego polecenia, jeśli jest ono sprzeczne z przepisamiprawa lub umową o pracę. Pracownik może zatem kwestionować prawidłowość oddelegowaniago przez pracodawcę do wykonywania innych obowiązków. Niemniej, należy mieć na uwadze fakt, żenieuzasadniona odmowa wykonania polecenia przez pracownika, w określonych przypadkach, możestanowić ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych i być przyczyną rozwiązania umowy o pracębez wypowiedzenia. Podsumowanie Możliwość okresowego powierzenia pracownikowi innej pracy niż dotychczasowa jest szczególnymuprawnieniem pracodawcy i w określonych sytuacjach – może być dla niego bardzo pomocna. Jednakprzed zastosowaniem takie rozwiązania zalecane jest kompleksowe przeanalizowanie stanufaktycznego i zbadanie czy rzeczywiście spełnione są wszystkie ustawowe warunki uprawniającepracodawcę do skorzystania z możliwości powierzenia pracownikowi pracy innego rodzaju.