Ustawodawca w ustawie z dnia 30 października 2022 r. – o ubezpieczeniu społecznym z tytułuwypadków przy pracy i chorób zawodowych zdefiniował pojęcie wypadku przy pracy i określiłprzesłanki do tego, aby dane zdarzenie mogło być uznane za wypadek przy pracy. Przy ustalaniuokoliczności i przyczyn wypadku przy pracy pomocne będzie także Rozporządzenie Rady Ministrów zdnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.Wypadek przy pracy dotyczy tylko pracowników, a zatem osób zatrudnionych na podstawie umowyo pracę. Nie będzie on zaś dotyczył osób wykonujących pracę (usługi) na podstawie umówcywilnoprawnych, jak np. umowy zlecenie, czy tzw. kontraktu.Na czym polega wypadek przy pracy i jakie są jego rodzaje?Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące urazlub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceńprzełożonych,podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy,nawet bez polecenia,w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibąpracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.Na równi z wypadkiem przy pracy traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż powyżej, chyba że wypadekspowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związkuz wykonywaniem powierzonych mu zadań,podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.Wśród wypadków przy pracy wyróżnia się śmiertelny, ciężki i zbiorowy wypadek przy pracy. Jakowypadki śmiertelne uznano wypadki, w wyniku których nastąpiła śmierć poszkodowanego w okresienieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Za ciężkie uznano wypadki, w wyniku którychnastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej lubinne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu, a takżechoroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowaniezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała.Natomiast za zbiorowy wypadek przy pracy uważa się wypadek, któremu w wyniku tego samegozdarzenia uległy co najmniej dwie osoby.Postępowanie pracodawcy w sprawie wypadku przy pracyW razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące lubograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednieśrodki zapobiegające podobnym wypadkom.Pracodawca w tym celu powołuje zespół powypadkowy w celu ustalenia okoliczności i przyczynwypadku. Skład zespołu powypadkowego uzależniony jest od liczby pracowników, która ma istotneznaczenie przy organizacji służby BHP. Niemniej, co do zasady w skład tego zespołu wchodzipracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy. Po ustaleniuokoliczności i przyczyn wypadku zespół powypadkowy sporządza – nie później niż w terminie 14 dniod dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku – protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadkuprzy pracy, według urzędowo ustalonego wzoru.Pracodawca jest również obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektorapracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innymwypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany zawypadek przy pracy.Inne obowiązki pracodawcyUstawodawca nakłada na pracodawcę również obowiązek prowadzenia rejestru wypadków, do jakichdoszło przy pracy. Pracodawca jest także obowiązany przechowywać protokół ustalenia okolicznościi przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową przez 10 lat.PodsumowanieW praktyce często pojawiają się problemy w zakresie kwalifikacji danego zdarzenia jako wypadkuprzy pracy, w szczególności jeśli dotyczy to zdarzeń, które mogą również być spowodowaneczynnikami niezwiązanymi z wykonywaną pracą (np. udar, zawał). Stwierdzenie wypadku przy pracyuprawnia pracownika do ubiegania się o określone świadczenia, w tym również od pracodawcy.Dlatego też istotnym jest, aby jest szczegółowo wyjaśnić wszelkie okoliczności i przyczyny takiegowypadku przy pracy, zachowując przy tym określone procedury postępowania.