Z inwestycją jest jak z pogodą: na kilka dni naprzód pogoda się sprawdza, ale po miesiącu prognozy już nie są takie dokładne. Aby uniknąć chaosu, tworzymy plany inwestycji i jako element kluczowy określamy sposoby finansowania inwestycji. W praktyce gospodarczej mamy dwa podejścia: corporate finance i project finance. Co oznaczają te obco brzmiące nazwy? 

  

Project finance, czyli spółka z misją specjalną 

Jednym ze sposobów, by finansować inwestycję, jest utworzenie osobnego podmiotu – przedsiębiorstwa, często określanego jako spółka celowa. Ma ona jeden cel: realizację inwestycji. Nie ma historii, ani pozycji rynkowej, charakteryzuje się samodzielnością pod względem prawnym i ekonomicznym. Źródłem finansowania jej działalności będą nadwyżki, które zacznie generować w przyszłości, po zamknięciu inwestycji, a „na start” zostaje zaopatrzona w kapitał przez swoich założycieli i instytucje finansujące. 

Corporate finance, czyli z własnej kieszeni 

To podejście jest przeciwieństwem project finance. Nie ma tutaj odrębnej spółki, która zajmie się wyłącznie projektem. Realizacja inwestycji wpływa bezpośrednio na firmę, która ją realizuje. W przypadku corporate finance źródła finansowania pochodzą od spółki, która istnieje na rynku, ma swoją historię działalności, posiada zasoby i finanse.  

Project i corporate finance w praktyce 

W ramach project finance przeprowadza się inwestycje o dużym stopniu złożoności i wymagające dużych środków pieniężnych do ich zrealizowania. Do tej kategorii zalicza się projekty infrastrukturalne, często realizowane w partnerstwie publiczno-prawnym. 

Na świecie przykłady inwestycji project finance to budowa np.: 

  1. Eurotunelu,  
  2. Disneylandu,  
  3. linii kolejowych w USA,  
  4. lotniska w Atenach,  
  5. metra w Londynie,  
  6. kanału Sueskiego.  

Jako przykłady inwestycji polskich typu project finance można wymienić: 

  1. budowę elektrociepłowni w Olsztynie,  
  2. eksploatację złoża ropy pod Bałtykiem,  
  3. budowę sieci światłowodowych,  
  4. budowę gazoportu w Świnoujściu  
  5. planowaną budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego. 

 

Projekty w ramach corporate finance to te, które są realizowane wewnątrz firmy, bez pozyskiwania zewnętrznego źródła finansowania. Zazwyczaj chodzi o mniejsze, nieskomplikowane projekty, które firma jest w stanie samodzielnie przeprowadzić.  

Przykładem inwestycji typu corporate finance są często projekty opracowania i wdrożenia nowego produktu wraz z linią technologiczną. Przedsiębiorstwo korzysta wówczas z własnych pracowników i ich doświadczenia, oraz wydziela na ten cel dodatkowe środki z bieżącej działalności. Istnieje ryzyko niepowodzenia projektu, ale zaangażowanie własnych zasobów zdecydowanie zmniejsza koszty w razie porażki. 

Krótki przegląd różnic między project i corporate finance 

Aby łatwiej pokazać cechy charakterystyczne obu podejść do finansowania inwestycji, warto skorzystać z poniższego zestawienia. Zawiera ono najistotniejsze cechy oraz korzyści project i corporate finance. 

 

Cecha

Project

Corporate

Ryzyko

Ryzyko ponosi nie tylko inwestor, ale też instytucje zewnętrzne jak np. banki, które finansują projekt np. kredytem.

Ryzyko inwestycji bezpośrednio wpływa na bieżącą działalność firmy.

Przeniesienie części ryzyka inwestycyjnego na spółkę celową.

 

Organizacja

Skrojenie organizacji i procesów w nowej spółce pod potrzeby realizacji i prowadzenia przedsięwzięcia.

Konieczność dostosowania struktur przedsiębiorstwa do realizacji nowego projektu wewnątrz organizacji.

Zarządzanie

Skomplikowane planowanie i projektowanie inwestycji, niezbędne pozyskanie analiz opłacalności, podatkowych, prawnych, itp. uwzględniających nie tylko samo przedsięwzięcie, ale i funkcjonowanie nowej spółki.

Realizacja inwestycji oparta o sprawdzone i istniejące zasoby.

Większy wpływ kredytodawców na realizację inwestycji i funkcjonowanie spółki celowej.

Wykorzystanie dotychczasowego doświadczenia i relacji biznesowych.

Wpływ na wynik finansowy

Zaciągnięcie kredytu przez spółkę celową nie powoduje bezpośredniego wpływu na bilans i wyniki finansowe sponsora.

Skutki finansowe nowego przedsięwzięcia i pozyskanie finansowania wpływają bezpośrednio na bilans inwestora.

Finansowanie

Elastyczne dostosowanie warunków finansowania do charakteru projektu.

Problemy z dokładnym określeniem kosztów i wykorzystania zasobów, gdyż bieżąca działalność i inwestycja są nierozerwalnie powiązane.

Zabezpieczenie

Zabezpieczeniem są przyszłe przepływy pieniężne z projektu.

W razie problemów lub braków można skorzystać z bezpośredniego wsparcia spółki, w ramach której projekt jest realizowany.

Finansowanie zależy od specyfikacji inwestycji

Aby pozyskać kapitał do realizacji inwestycji, możemy wykorzystać szereg możliwości. Jednak najważniejszym argumentem przy wyborze źródeł finansowania pozostaje charakter inwestycji i specyfika branży. Każda z metod ma swoje wady i zalety, dlatego nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o finansowanie inwestycji. Tradycyjnie, najlepszą odpowiedzią na pytanie „Jak finansować inwestycje?” pozostaje stare, dobre „to zależy”. 

drukuj