Zasady dokonywania zmian

Zasady dokonywania zmian treści umów w sprawie zamówienia publicznego reguluje art. 144 ust. 1 PZP. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu zakazane jest dokonywanie istotnych zmian postanowień zawartej umowy w sprawie zamówienia w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany. Zmiana dokonana z naruszeniem ww. regulacji podlega unieważnieniu (144 ust. 2 PZP).

Z redakcji art. 144 ust. 1 PZP wyinterpretować dają się następujące wnioski:

1. wprowadzanie do umów w sprawie zamówienia zmian istotnych jest dopuszczalne jedynie pod warunkiem ich odpowiedniego zasygnalizowania już na etapie prowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia, 
2. wprowadzanie zmian o charakterze nieistotnym jest natomiast dopuszczalne w każdym przypadku – niezależnie od tego, czy zostały one przewidziane w dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia.

Ustawa nie definiuje pojęcia „istotnej zmiany umowy w sprawie zamówienia”, w zasadzie nie daje też żadnych wytycznych, które pozwalałyby na bliższe określenie jego zakresu. Pojęcie to było natomiast przedmiotem wykładni przeprowadzonej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, który określił katalog zmian pierwotnych postanowień zamówienia publicznego w czasie jego trwania, które mają charakter istotny, tj. na tyle odbiegający od postanowień pierwotnego zamówienia, że mogą wskazywać na wolę ponownego negocjowania przez strony podstawowych ustaleń tego zamówienia. Tego rodzaju charakter zdaniem Trybunału mają w szczególności zmiany, które:

1. gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury udzielania zamówienia, umożliwiłyby dopuszczenie innych wykonawców niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni lub umożliwiłyby dopuszczenie innej oferty niż ta, która została pierwotnie dopuszczona;
2. w sposób znaczący poszerzają zamówienie o świadczenia, które pierwotnie nie były w nim przewidziane bądź
3. modyfikują równowagę ekonomiczną umowy na korzyść wykonawcy w sposób, który nie był przewidziany w postanowieniach pierwotnego zamówienia.¹