Covid-19: szczególna regulacja dotycząca umów w sprawie zamówienia publicznego

Wśród przepisów mających stanowić odpowiedź na „sytuację koronawirusową” wobec umów realizowanych w oparciu o prawo zamówień publicznych uwagę zwraca niewątpliwe art. 15r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.  

Przepis ten, wprowadzony 31 marca 2020 r., następnie nieco zmodyfikowany 18 kwietnia 2020 r. wprowadza dodatkową (obok ustawy p.z.p.) podstawę do zmiany umowy właśnie w związku z konkretną okolicznością wpływu lub potencjalnego wpływu COVID-19 na należyte wykonanie takiej umowy.  

Sama regulacja  nie jest jeszcze podstawą żadnych roszczeń, lecz odgrywa niezwykle istotną rolę, gdyż stwarza dla Zamawiających dodatkowe podstawy do modyfikacji umów z Wykonawcami. Podstawy te i przewidziana w niej  procedura powinny złagodzić powszechny rodzaj obawy zamawiających o negatywne recenzje takich zmian z punktu widzenia naruszenia dyscypliny finansów publicznych.  

Do kogo skierowany jest przepis?     

Jak wskazują pierwsze słowa ust. 1 jego adresatem są „strony umowy w sprawie zamówienia publicznego” w rozumieniu ustawy p.z.p., w tym (15r. ust. 9) umów w sprawie zamówień publicznych wyłączonych ze stosowania ustawy. Adresatami tego przepisu są zatem zamawiający i wykonawca, który  jednocześnie  przewiduje, o czym będzie mowa niżej, że z kwestiami dotyczącymi umów podwykonawczych wiązać się będą zarówno skutki jak i przyczyny zmian umowy głównej. 

W jaki sposób zainicjować zmianę umowy? 

Przepis przewiduje procedurę zmiany umowy, którą wszczyna informacja skierowana przez jedną stronę do drugiej o wpływie okoliczności związanych z wystąpieniem COVID-19 na należyte wykonanie tej umowy, o ile taki wpływ wystąpił lub może wystąpić. Termin na zgłoszenie takiej informacji określony jest przez bezpieczne sformułowanie: „niezwłocznie”. 

Jak wskazuje dalej literalne brzmienie art. 15r :  

Strony umowy potwierdzają ten wpływ dołączając do informacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, oświadczenia lub dokumenty  

Zatem rolą strony umowy dążącej do zmiany (jak widać niekoniecznie wykonawcy) jest rzetelne przedstawienie faktycznego, ale także przyszłego możliwego wpływu „wystąpienia COVID-19” na możliwość wykonania umowy w sposób należyty. Co zrozumiałe, okoliczności takiego wpływu powinna zostać wykazane za pomocą oświadczeń i dokumentów.  

Ustawa wylicza przykładowy katalog takich okoliczności: