Czy niewymagalne zaległości podatkowe mogą powodować wykluczenie z postępowania?

Zamawiający oprócz obligatoryjnych przesłanek wykluczenia wykonawcy z postępowania ma możliwość zastosowania w konkretnym postępowaniu także przesłanek o charakterze fakultatywnym, a zatem nieobowiązkowym. Decyzja o celowości zastosowania takiej przesłanki należy każdorazowo do zamawiającego jako gospodarza postępowania. Wymaga się jednak jej uprzedniego wskazania w dokumentacji postępowania tj. w ogłoszeniu o zamówieniu, w SIWZ lub w zaproszeniu do negocjacji. Co istotne, w przypadku gdy zamawiający zdecyduje się na wskazanie takiej przesłanki, to w sytuacji jej zaistnienia jest już obowiązany do jej zastosowania i wykluczenia każdego wykonawcy, wobec którego przesłanka ta się ziści – nie ma tu zatem żadnej dowolności.

Przesłanki fakultatywne mogą dotyczyć zróżnicowanych okoliczności, takich jak naruszenie obowiązków zawodowych, skazanie za wykroczenia czy naruszenie obowiązków dotyczących płatności podatków lub składek. Ta ostatnia sytuacja wskazana jest w art. 24 ust. 5 pkt 8 PZP, który przewiduje możliwość wykluczenia wykonawcy, który naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne.

Warto podkreślić, że powyższa przesłanka nie dotyczy przypadku wydania wobec wykonawcy prawomocnego wyroku sądu lub ostatecznej decyzji administracyjnej o zaleganiu – o tym stanowi bowiem art. 24 ust. 1 pkt 15 PZP – będący przesłanką wykluczenia o charakterze obligatoryjnym