Służba bezpieczeństwa i higieny pracy w praktyce stanowi jedną z zakładowych komórekorganizacyjnych działających u pracodawcy i przy wykonywaniu swoich obowiązków – podlegabezpośrednio temu pracodawcy. Działania jednostki bezpieczeństwa i higieny pracy polegają główniena doradztwie oraz kontroli w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.Służba bezpieczeństwa i higieny pracy musi zostać powołana w określonych zakładach pracy.Natomiast jej struktura jest uzależniona od liczby zatrudnionych pracowników, a także określonychczynników występujących w zakładzie pracy, a mających wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy(jak np. uciążliwość pracy).Utworzenie służby bezpieczeństwa i higieny pracyNa pracodawcy ciąży obowiązek stworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.Pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy,zaś pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhppracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. W przypadku braku kompetentnych pracownikówmożliwe jest powierzenie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy. Pracodawcaposiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp może samwykonywać zadania tej służby, jeżeli:zatrudnia do 10 pracowników albozatrudnia do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalononie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.I tak, pracodawca zatrudniający od 100 do 600 pracowników tworzy wieloosobową lubjednoosobową komórkę albo zatrudnia w tej komórce pracownika służby bhp w niepełnym wymiarzeczasu pracy. Natomiast pracodawca zatrudniający ponad 600 pracowników zatrudnia w pełnymwymiarze czasu pracy co najmniej 1 pracownika służby bhp na każdych 600 pracowników.Właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp, albo zwiększenie liczby pracownikówtej służby, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.Pracowników służby bhp zatrudnia się na stanowiskach: inspektorów, starszych inspektorów,specjalistów, starszych specjalistów oraz głównych specjalistów do spraw bezpieczeństwa i higienypracy. Pracownicy ci winni posiadać odpowiednie kwalifikacje w zakresie bezpieczeństwa i higienypracy.Zadania i uprawnienia służby bezpieczeństwa i higieny pracyJak wyżej wspomniano, w ogólnym ujęciu, służba bhp w zakładzie pracy zajmuje się kontroląi doradztwem w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Szczegółowe obowiązki tej służbyzostały wskazane w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracyz dnia 02 września 1997 r. Do zakresu działania służby bhp należy w szczególności:przeprowadzanie kontroli warunków pracy oraz przestrzegania przepisów i zasadbezpieczeństwa i higieny pracy, ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk pracy, na którychsą zatrudnione kobiety w ciąży lub karmiące dziecko piersią, młodociani, niepełnosprawni,pracownicy wykonujący pracę zmianową, w tym pracujący w nocy, oraz osoby fizycznewykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscuwyznaczonym przez pracodawcę,bieżące informowanie pracodawcy o stwierdzonych zagrożeniach zawodowych, wrazz wnioskami zmierzającymi do usuwania tych zagrożeń,sporządzanie i przedstawianie pracodawcy, co najmniej raz w roku, okresowych analiz stanubezpieczeństwa i higieny pracy zawierających propozycje przedsięwzięć technicznychi organizacyjnych mających na celu zapobieganie zagrożeniom życia i zdrowia pracownikóworaz poprawę warunków pracy,opiniowanie szczegółowych instrukcji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy naposzczególnych stanowiskach pracy,udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz w opracowywaniuwniosków wynikających z badania przyczyn i okoliczności tych wypadków oraz zachorowańna choroby zawodowe, a także kontrola realizacji tych wniosków,udział w dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego, które wiąże się z wykonywaną pracą.Natomiast w ramach przyznanych uprawnień, służba bhp uprawniona jest w szczególności do:przeprowadzania kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przestrzeganiaprzepisów oraz zasad w tym zakresie w zakładzie pracy i w każdym innym miejscuwykonywania pracy,występowania do osób kierujących pracownikami z zaleceniami usunięcia stwierdzonychzagrożeń wypadkowych i szkodliwości zawodowych oraz uchybień w zakresie bezpieczeństwai higieny pracy,niezwłocznego wstrzymania pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego w raziewystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracownika albo innych osób,niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika zatrudnionego przy pracy wzbronionej,niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika, który swoim zachowaniem lub sposobemwykonywania pracy stwarza bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia własnego albo innychosób,wnioskowania do pracodawcy o niezwłoczne wstrzymanie pracy w zakładzie pracy, w jegoczęści lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania pracy,w wypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników alboinnych osób.PodsumowanieW określonych wypadkach powołanie służby bezpieczeństwa i higieny pracy jest dla pracodawcyobligatoryjne. Warto pamiętać że pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy posiadają wieleuprawnień, które są związane z ich obowiązkami, niemniej ostateczna odpowiedzialność w zakresiebezpieczeństwa i higieny pracy spoczywa na pracodawcy. W związku z powyższym, od samegopoczątku warto zadbać o uporządkowanie spraw związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy wzakładzie pracy.