Pracodawca, który chce dalej zatrudniać pracownika, ale na innych warunkach niż określonew umowie o pracę, może skorzystać z instytucji określonej w art. 42 § 1 Kodeksu Pracy, tj.wypowiedzenia warunków pracy i płacy (tzw. wypowiedzenia zmieniającego).Wypowiedzenie zmieniające to jednostronne oświadczenie woli pracodawcy, które ma na celuzmianę dotychczasowych warunków pracy i płacy pracownika. Wypowiedzenie zmieniającepowoduje zatem trwałą i istotną modyfikację treści dotychczasowej umowy o pracę. Wskutek tejczynności dochodzi do pogorszenia sytuacji pracownika. W związku z tym, że Kodeks Pracy zabraniapracodawcy jednostronnie zmieniać warunki zatrudnienia pracownika, wszelka ich modyfikacjazasadniczo wymaga jego uprzedniej akceptacji.Do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiadaniu umów o pracę,przepisy dotyczące zakazu wypowiadania takich umów i konsultacji wypowiedzenia z zakładowąorganizacją związkową.Wypowiedzenie zmieniające a wypowiedzenie umowy o pracęWypowiedzenie zmieniające, czyli jak wskazano powyżej – wypowiedzenie warunków pracy i płacy,w przeciwieństwie do wypowiedzenia umowy o pracę, ma na celu jedynie modyfikację stosunkupracy. Natomiast wypowiedzenie umowy o pracę, z chwilą upływu okresu wypowiedzenia, powodujewygaśnięcie stosunku pracy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.Czego może dotyczyć wypowiedzenie zmieniające?Choć Kodeks Pracy nie wskazuje wprost jakiego rodzaju postanowień umowy o pracę może dotyczyćwypowiedzenie zmieniające, to bez wątpienia powinno się je składać tylko wtedy, gdy mają nastąpićważne zmiany związane z warunkami pracy i płacy. Wypowiedzenie zmieniające dotyczy więc takichpostanowień, jak w szczególności:rodzaju pracy (stanowiska, zakresu wykonywanych obowiązków),miejsca wykonywania pracy,wysokości wynagrodzenia za pracę (w tym modyfikacji jego składników),wymiar czasu pracy.Warto przy tym zaznaczyć, że wypowiedzenie zmieniające warunki umowy o pracę nie możezmodyfikować jej „terminowości”. Przykładowo, nie jest możliwa w tym trybie zmiana umowy opracę zawartej na czas nieokreślony na umowę terminową.Warto również zaznaczyć, że polepszenie warunków zatrudnienia pracownika może nastąpić wkażdej chwili, bez konieczności stosowania wypowiedzenia zmieniającego, jeśli pracownikzaakceptuje nowe warunki.Warunki formalne wypowiedzenia zmieniającegoW każdym przypadku wypowiedzenia zmieniającego niezbędne jest przestrzeganie przez pracodawcęokresu wypowiedzenia, dochowanie formy pisemnej (w tym zawarcie: oświadczenia owypowiedzeniu dotychczasowych warunków oraz propozycji nowych warunków pracy i płacy) orazpouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.Co do zasady, pracownik może nie przyjąć nowych warunków pracy lub płacy wskazanychw wypowiedzeniu zmieniającym umowę o pracę. Ma na to czas do połowy trwania przysługującegomu okresu wypowiedzenia. Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy lub płacy powodujedefinitywne rozwiązanie umowy o pracę, natomiast bierność ze strony pracownika traktowana jestjako ich akceptacja.Czy pracownik może zaskarżyć wypowiedzenie zmieniające?Pracownik, który otrzymał wypowiedzenie zmieniające ma prawo odwołać się do sądu pracyniezależnie od tego czy przyjął zaproponowane warunki, czy też odmówił ich przyjęcia.W przypadku wypowiedzenia zmieniającego umowę na czas nieokreślony lub umowy na czasokreślony pracownik ma do dyspozycji roszczenia przewidziane w art. 45 § 1 Kodeksu Pracy. Możezatem domagać się uznania wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne, przywróceniapoprzednich warunków zatrudnienia lub odszkodowania.PodsumowanieKońcowo wskazać należy, że wypowiedzenie zmieniające jest potrzebne wówczas, gdy zmianie mająulec istotne warunki zatrudnienia (w zakresie pracy lub płacy). Jednak przed zastosowaniem takiegorozwiązania zalecane jest kompleksowe przeanalizowanie stanu faktycznego (sytuacji pracownika)i zbadanie czy rzeczywiście spełnione są wszystkie ustawowe warunki uprawniające pracodawcę dozłożenia pracownikowi wypowiedzenia zmieniającego umowę o pracę.