Przedsiębiorstwo obrotu stroną postępowania w sprawie o wstrzymanie dostarczania energii elektrycznej

O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa URE w sprawie o nieuzasadnione wstrzymanie dostarczania energii, nie rozstrzyga samoistnie przepis art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) (dalej: „k.p.a.”), który stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo pod ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia.

Według stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy w zasadzie to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania.¹ Ponadto sądownictwo administracyjne reprezentuje stanowisko, zgodnie z którym interes prawny strony postępowania administracyjnego może mieć swoje źródło nie tylko w przepisach prawa administracyjnego materialnego, ale również w innych normach należących do prawa materialnego, w szczególności prawa cywilnego.² Z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.) (dalej: „PE”) wynika jedynie, iż spory co do zasadności wstrzymania dostarczania energii rozstrzyga Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na wniosek strony.

Dla ustalenia legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie wstrzymania dostaw energii elektrycznej w przypadku gdy odbiorca zawarł z przedsiębiorstwem obrotu umowę kompleksową, kluczowe wydaje się zatem rozstrzygnięcie kwestii, o czyich obowiązkach i uprawnieniach Prezes URE orzeka w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie tego przepisu.

Poprzedni stan prawny

Obowiązujący przed dniem 11 września 2013 r. art. 6 ust. 3a PE stanowił, że przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii mogą wstrzymać dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w przypadku, gdy odbiorca zwleka z zapłatą za pobrane paliwo gazowe, energię elektryczną lub ciepło albo świadczone usługi co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo uprzedniego powiadomienia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Po noweli art. 9d PE, która weszła w życie 1 lipca 2007 r.,  przedsiębiorstwa obrotu stały się odrębnymi podmiotami od przedsiębiorstw dystrybucyjnych, mającymi osobny przedmiot działalności gospodarczej i prowadzącymi działalność na innych segmentach i szczeblach rynku energii. Zaistniała w związku z tym możliwość wystąpienia następujących dwóch wariantów: