Liberalizacja rynku gazu – zmiany w prawie energetycznym – cz. 1

Ostatnia nowelizacja Prawa energetycznego (która weszła w życie 1 sierpnia 2014 r.) to kolejny krok w procesie tworzenia warunków dla rozwoju konkurencji na rynku gazu ziemnego w Polsce. W artykule tym przedstawiamy nowowprowadzone regulacje wraz z zarysem szerszego kontekstu uwarunkowań procesu liberalizowania rynku gazu ziemnego w naszym kraju (część I). W części drugiej artykułu przedstawimy natomiast przykłady przeprowadzonych z sukcesem podobnych transformacji rynkowych w innych krajach UE.

Liberalizacja rynku gazu wzorowana na rozwiązaniach elektroenergetyki

W dniu 1 sierpnia br. weszła w życie nowelizacja ustawy – Prawo energetyczne mocą której do ustawy dodano art. 5b(1)[1]. Choć nie wynika to wprost z treści nowego przepisu, jego celem jest ułatwienie wydzielenia z Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. spółki zajmującej się sprzedażą detaliczną gazu. Nowa regulacja art. 5b(1) Prawa energetycznego przewiduje, że z dniem wyodrębnienia z przedsiębiorstwa energetycznego dostarczającego odbiorcom gaz ziemny zorganizowanej części tego przedsiębiorstwa i wniesienia jej aportem do innego przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi stroną dotychczasowych umów, na podstawie których dostarczany był odbiorcom gaz ziemny, stanie się wydzielony podmiot. Nie będzie zatem potrzeby zawierania przez nowego sprzedawcę kolejnych umów z odbiorcami. Odbiorca będzie miał natomiast możliwość wypowiedzenia dotychczasowej umowy bez ponoszenia kosztów lub odszkodowań w terminie 30 dni od dnia otrzymania stosownej informacji od przedsiębiorstwa energetycznego, z którego wyodrębniono zorganizowaną część. Informacja o możliwości wypowiedzenia umowy powinna zostać przekazana odbiorcom w terminie 3 miesięcy od dnia wyodrębnienia.

Wydzielenie z PGNiG spółki zajmującej się sprzedażą detaliczną gazu ziemnego ma na celu realizację tzw. obliga giełdowego, czyli nałożonego na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem paliwami gazowymi obowiązku sprzedaży części gazu ziemnego na giełdach towarowych lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany. Obligo giełdowe wprowadzone zostało do polskiego porządku prawnego na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, określanej również mianem „małego trójpaku energetycznego”, która to ustawa weszła w życie z dniem 11 września 2013 r. Wolumen surowca objęty wyżej wymienionym obowiązkiem ulega stopniowemu zwiększeniu. Początkowo wynosił on nie mniej niż 30% gazu ziemnego wysokometanowego wprowadzonego do sieci przesyłowej, od 01 stycznia 2014 r. – nie mniej niż 40%, a od 01 stycznia 2015 r. wynosić będzie nie mniej niż 55%. Lepszy dostęp do rynku gazowniczego miała zapewnić – obok nowelizacji prawa energetycznego – również zmiana ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, mająca na celu zmniejszenie potencjalnych kosztów pośrednictwa w zawieraniu transakcji giełdowych oraz umożliwienie wszystkim przedsiębiorstwom energetycznym, w szczególności prowadzącym działalność w zakresie obrotu paliwami gazowymi, uzyskania statusu członka giełdy towarowej i zawierania transakcji na giełdzie na własny rachunek, a nie za pośrednictwem domów maklerskich.

Autor

Szymon Jagustyn

Radca Prawny

Radca prawny w Kancelarii Prawnej GJW. Zajmuje się bieżącą obsługą prawną podmiotów gospodarczych oraz obsługą procesów inwestycyjnych. Udziela wsparcia podmiotom z branży IT, OZE, odpadów komunalnych oraz podmiotów produkcyjnych z sektora MŚP.

Kontakt z autorem