Umowa sprzedaży energii elektrycznej – jak unikać niejasnych postanowień 

Umowy sprzedaży energii elektrycznej stanowią fundament współpracy między dostawcami, sprzedawcami energii a odbiorcami. Ich klarowność jest kluczowa dla zapewnienia transparentności warunków współpracy, stabilności finansowej oraz budowania zaufania między stronami. Niestety, w praktyce często zdarzają się umowy zawierające niejasne zapisy, które mogą prowadzić do szeregu problemów zarówno dla odbiorców końcowych, jak i dla przedsiębiorstw energetycznych. W niniejszym artykule omówimy, dlaczego jasność i precyzja w umowach są tak ważne, jak unikać niejasnych sformułowań oraz jakie negatywne konsekwencje mogą wyniknąć z ich stosowania. 

Zawierając umowę kompleksowa sprzedaży energii elektrycznej niejednokrotnie klienci jako jej odbiorcy końcowi – zarówno klienci indywidulani jak i przedsiębiorcy – gubią się w gąszczu postanowień tych umów, które rzadko sformułowane są w języku prostym i zrozumiałym. Zdarza się tak, że w istocie zawierając taką umowę z przedsiębiorstwem energetycznym klienci liczą na to, że proces realizacji umowy w okresie określonym umową przebiegnie bez dodatkowych problemów aż do zakończenia obowiązywania umowy. 

Dotychczasowa praktyka i postanowienia umów kompleksowych zawieranych ze sprzedawcami energii elektrycznej pokazują, że postanowienia umów dotyczących sprzedaży energii, szczególnie w zakresie nakładania dodatkowych opłat za nienależyte wykonanie umowy przez klienta, często są niejasne i budzą wiele wątpliwości interpretacyjnych, ograniczając tym samym podjęcie decyzji przez klientów w przedmiocie zmiany niekorzystnych dla nich warunków umownych. 

Elementy Umowy sprzedaży elektrycznej  

Umowa sprzedaży energii elektrycznej oraz umowa kompleksowa, których stroną jest odbiorca końcowy energii elektrycznej (dalej jako: umowa energetyczna), określają nie tylko strony umowy, ale także, napięcie, na jakim odbywa się pomiar energii elektrycznej, moc umowną oraz warunki jej zmiany, miejsce dostarczania energii elektrycznej, miejsce zainstalowania układu pomiarowo-rozliczeniowego, własność oraz rodzaj urządzeń układu pomiarowo-rozliczeniowego. 

Dodatkowo umowa energetyczna zawiera deklarację odbiorcy dotyczącą określonej ilości zakupu energii elektrycznej w oznaczonym okresie, informacje o cenach i stawkach opłat za sprzedaż energii elektrycznej, jak również okres obowiązywania umowy na czas określony bądź nieokreślony. Co ważne, umowa sprzedaży energii elektrycznej określa również warunki zakończenia obowiązywania umowy, w tym informacje o możliwych do poniesienia przez odbiorcę końcowego kosztach i o odszkodowaniu w przypadku wypowiedzenia umowy zawartej na czas oznaczony.  

Umowy kompleksowe, zawierane najczęściej na czas nieoznaczony, mogą zostać wypowiedziane przez odbiorcę kocowego bez obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów, jeżeli dotyczą dostarczania m.in. energii elektrycznej przez przedsiębiorstwo energetyczne. W tym celu wystarczające jest złożenie przez odbiorcę stosownego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy przedsiębiorstwu energetycznemu – zgodnie z przepisami ustawy – Prawo energetyczne.

Niemniej jednak przedsiębiorstwa energetyczne nie poprzestają na tym, aby wprowadzać do umów energetycznych postanowień dotyczących dodatkowych opłat nie tylko za wypowiedzenie umowy energetycznej zawartej na czas nieoznaczony, lecz także za inne naruszenia postanowień umownych prze klienta. Przy czym postanowienia dotyczące dodatkowych opłat za niewykonanie bądź nienależyte wykonanie umowy w określonych obszarach są w istocie karami umownymi, sformułowanymi w sposób niejasny.

Przykład oparty na faktach: 

W jednej ze spraw Klient zwrócił się o wsparcie w zakresie możliwości zmiany warunków umowy dotyczącej pobrania energii elektrycznej w ilości mniejszej niż zadeklarowanej w umowie oraz wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony do jednego z czterech punktów poboru energii elektrycznej. Umowa przewidywała wprawdzie możliwość wystąpienia do przedsiębiorstwa energetycznego o zmianę warunków umowy i wprowadzenia tych zmian na podstawie stosownego aneksu, jednak umowa nie precyzowała dokładnie, których postanowień zmiany te mogłyby dotyczyć.  

Jednocześnie umowa przewidywała możliwość obciążenia klienta dodatkową kwotą, obliczoną według określonego w umowie wzoru za brak możliwości realizacji umowy przez sprzedawcę z winy odbiorcy.  

Dodatkowo umowa nie przywidywała wprost możliwości podwyższenia ceny za pobranie energii elektrycznej w ilości mniejszej niż zadeklarowanej, lecz dopuszczała zmianę ceny (tj. jej wzrost) w szczególności w przypadku: zmiany ustawy o podatku akcyzowym, wprowadzenia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki obowiązku zatwierdzania przez sprzedawcę taryf lub zmiany bądź nałożenia dodatkowych obowiązków związanych w szczególności z zakupem praw majątkowych, uzyskaniem i przedstawieniem do umorzenia świadectw pochodzenia oraz świadectw efektywności energetycznej, czy wejścia w  życie zmian skutkujących zniesieniem lub zmianą ograniczeń cenowych na Rynku Bilansującym w stosunku do ograniczeń cenowych.  

Stosownie do powyższego zmiana cen nie wymagałaby podpisania aneksu do umowy, lecz jedynie jednostronnego pisemnego oświadczenia sprzedawcy o wprowadzonej zmianie ceny.

W istocie Klient – z uwagi na nieprecyzyjny w umowie zapis o obciążeniu go karą umowną za nienależyte wykonanie umowy – tj. za pobranie w oznaczonym czasie energii elektrycznej w ilości mniejszej niż zadeklarowanej, oraz brak precyzyjnych postanowień w zakresie możliwości podwyższenia ceny za energię elektryczną w przypadku jej mniejszego poboru, nie był pewien, czy mniejsza ilość pobranej energii elektrycznej doprowadzi do negatywnych dla niego konsekwencji w postaci nałożenia na niego dodatkowych opłat bądź podwyższenia ceny za energię elektryczną, albowiem umowa wprost tego nie określała.