Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawców, którzy należąc do tej samej grupy kapitałowej złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą oni, że istniejące między nimi powiązania nie prowadzą do zakłócenia konkurencji w postępowaniu. Przepisy PZP odwołują się do pojęcia “grupy kapitałowej” w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 14 tejże ustawy, przez grupę kapitałową należy rozumieć wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorcę.W wyroku z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt: KIO 885/19, Izba rozważała, czy małżonkowie składający odrębne oferty mogą być uznani za grupę kapitałową w rozumieniu ww. przepisu?W stanie faktycznym sprawy małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze złożyli samodzielnie oferty, wskazując w toku postępowania, że nie należą do jednej grupy kapitałowej. Zamawiający wybrał jako najkorzystniejszą ofertę złożoną przez męża, który następnie odmówił zawarcia umowy, w konsekwencji czego zamówienie miał uzyskać kolejny w rankingu wykonawca – którym w tym przypadku była żona. Jeden konkurentów zakwestionował takie działanie i domagał się wykluczenia ww. wykonawców w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 23 PZP. Przedmiotem sporu było to, czy oferenci spełniają przesłankę uznania ich za grupę kapitałową.Po rozpoznaniu sprawy Izba uznała, że „błędne jest utożsamianie faktu przynależności do grupy kapitałowej tylko z faktu powiazania kapitałowego wykonawców (spółek kapitałowych). Za przyjęciem faktu przynależności do grupy kapitałowej należy rozumieć każdą więź między wykonawcami, która może prowadzić do zakłócenia rzeczywistej konkurencji w postępowaniu. Niewątpliwie taką sytuacją jest fakt pozostawania wykonawców, którzy złożyli oferty w danym postępowaniu w związku małżeńskim”. W ocenie Izby z istoty małżeństwa wynika nie tylko więź personalna, ale także więź majątkowa. W konsekwencji małżonkowie, pomiędzy którymi istnieje małżeńska wspólność majątkowa, składając odrębne oferty w tym samym postępowaniu lub na tę samą część zamówienia, należą do tej samej grupy kapitałowej, gdyż mogą wywierać na siebie wpływ.Zdaniem Izby małżonkowie powinni byli przedłożyć informację o pozostawaniu w grupie kapitałowej i równocześnie mogli wykazać, że istniejąca między nimi więź nie prowadzi do zakłócenia uczciwej konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia, co podlegałoby ocenie zamawiającego. Natomiast złożenie oświadczenia odmiennego, w sytuacji, gdy wykonawca miał wiedzę, iż przynależy do tej samej grupy kapitałowej może skutkować wykluczeniem z postępowania w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 16 PZP tj. z uwagi wprowadzenie zamawiającego w błąd. Warto wskazać, że już we wcześniejszych orzeczeniach Izba wskazywała na dopuszczalność przyjęcia, że małżonkowie – przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą rodzajowo podobną pod jednym adresem i posiadający ustawową wspólność majątkową małżeńską stanowią grupę kapitałową w rozumieniu PZP.