Skip to main content

Kara umowna za rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektrycznej – kiedy jest należna?

Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej lub rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektrycznej przed upływem okresu jej obowiązywania może wiązać się z otrzymaniem od przedsiębiorstwa energetycznego noty obciążeniowej opiewającej na kilkadziesiąt, a nawet kilkaset tysięcy złotych. W praktyce odbiorcy często przyjmują, że skoro podpisali umowę przewidującą karę umowną, jej zapłata jest nieunikniona.  Tymczasem najnowsze orzecznictwo Sądu…

Z tego artykułu dowiesz się

Najważniejsze zagadnienia

  • Kara umowna nie daje przedsiębiorcy nieograniczonej ochrony
  • Jak naliczono karę i dlaczego Sąd Najwyższy zakwestionował ten mechanizm?
  • Czy rozwiązanie umowy oznacza automatycznie obowiązek zapłaty? 

Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej lub rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektrycznej przed upływem okresu jej obowiązywania może wiązać się z otrzymaniem od przedsiębiorstwa energetycznego noty obciążeniowej opiewającej na kilkadziesiąt, a nawet kilkaset tysięcy złotych. W praktyce odbiorcy często przyjmują, że skoro podpisali umowę przewidującą karę umowną, jej zapłata jest nieunikniona. 

Tymczasem najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego pokazuje, że nie każda  kara umowna naliczona za rozwiązanie umowy sprzedaży energii jest skuteczna. W określonych sytuacjach odbiorca energii może skutecznie zakwestionować zarówno samą podstawę naliczenia kary, jak i jej wysokość. 

Kara umowna nie daje przedsiębiorcy nieograniczonej ochrony

Kary umowne mają zabezpieczać prawidłowe wykonanie umowy, jednak nie oznacza to, że przedsiębiorstwo energetyczne może dowolnie kształtować zasady ich naliczania. Już w wyroku z 17 stycznia 2020 r. (IV CSK 579/17) Sąd Najwyższy podkreślił, że kara umowna pozostaje elementem odpowiedzialności odszkodowawczej i nie może funkcjonować w oderwaniu od przepisów Kodeksu cywilnego. 

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 483 § 1 k.c. kara umowna może zostać zastrzeżona wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Jeżeli w rzeczywistości jej celem jest sankcjonowanie braku zapłaty ceny lub innego świadczenia pieniężnego, takie postanowienie może zostać uznane za sprzeczne z ustawą, a przez to nieważne.

Wyrok Sądu Najwyższego – IV CSK 579/17

Jak naliczono karę i dlaczego Sąd Najwyższy zakwestionował ten mechanizm?

Jak obliczono kwotę?
Pozostałe miesiące do końca obowiązywania cennika
×
Miesięczny wolumen energii ilość, którą odbiorca zobowiązał się kupować
×
Cena energii określona w cenniku
=
kara umowna
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy odbiorca zobowiązał się do zakupu 9 MWh energii miesięcznie. Po rozwiązaniu umowy sprzedawca wystawił notę obciążeniową na kwotę 63 917,22 zł.
Najważniejszy wniosek: Przy ocenie kary umownej znaczenie ma nie tylko wzór zawarty w umowie, lecz przede wszystkim to, za naruszenie jakiego obowiązku kara została przewidziana. W sprawie IV CSK 579/17 Sąd Najwyższy uznał, że dochodzone roszczenie dotyczyło w istocie niewykonania zobowiązania pieniężnego, co pozostawało w sprzeczności z art. 483 § 1 k.c.

Czy rozwiązanie umowy oznacza automatycznie obowiązek zapłaty? 

Pozostało jeszcze około 70% treści artykułu.

Czytaj bez limitów
w Centrum wiedzy GJW

Pełna wersja tego artykułu jest dostępna dla subskrybentów Newslettera 6x100 / LAW IN BRIEF.

Dołącz bezpłatnie, aby czytać wszystkie publikacje w Centrum wiedzy GJW oraz otrzymywać autorskie komentarze ekspertów Kancelarii GJW dotyczące najważniejszych zmian w prawie.

Subskrypcję możesz zakończyć w każdej chwili.

Jeśli jesteś subskrybentem Newslettera 6x100 / LAW IN BRIEF i nie widzisz całego artykułu, kliknij tutaj.
Anis Benamer
Autor

Anis Benamer

Radca prawny

Radca prawy w Kancelarii Radców Prawnych GJW. Specjalizuje się w zagadnieniach regulacyjnych dot. rynku energii elektrycznej. Poza prawem energetycznym, obszarem jego aktywności zawodowej jest również prowadzenie procesów inwestycyjnych (prawo budowlane), prawo spółek, procesy transakcyjne…

Profil autora

Paulina Meller-Kmiecik W czym możemy pomóc?