Kto płaci za projekt? Rozważania o odpowiedzialności inwestora w formule „zaprojektuj i wybuduj’”

Proces budowlany jest skomplikowany i wymaga szerokiej wiedzy w różnych dziedzinach. Na szczęście inwestor może powierzyć realizację całego przedsięwzięcia jednemu generalnemu wykonawcy. Możliwe jest to dzięki formule „zaprojektuj i wybuduj”, w ramach której to wykonawca odpowiada za przygotowanie dokumentacji projektowej oraz realizację prac budowlanych.

Formuła „zaprojektuj i wybuduj” zyskuje na popularności i jest coraz częściej wykorzystywana zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Model „zaprojektuj i wybuduj” sprawdza się zarówno przy nowych inwestycjach, jak i przy remontach istniejących obiektów. Inwestor ogranicza się do opracowania programu funkcjonalno-użytkowego, który stanowi szczegółowy opis zamówienia budowlanego, a informacje zawarte w tym dokumencie stanowią podstawę do przygotowania przez wykonawcę odpowiedniej dokumentacji projektowej.

Przygotowanie dokumentacji projektowej generalny wykonawca nierzadko zleca wówczas zewnętrznym projektantom, zawierając z nimi stosowną umowę. W takiej konfiguracji po stronie inwestora pojawia się pewne ryzyko – nie jest on bowiem stroną umowy, na podstawie której przygotowywana jest dokumentacja projektowa, a brak bezpośredniego połączenia na linii inwestor – projektant ma wpływ na kwestie nabycia autorskich praw majątkowych do projektu.

W przypadku pojawienia się ewentualnych problemów w toku realizacji umowy o roboty budowlane zawartej z generalnym wykonawcą trudnym do rozstrzygnięcia może być, czy – a jeśli tak to kiedy i w jakim zakresie – inwestor nabył autorskie prawa majątkowe do projektu. W szczególności taka niepewność pojawi się, jeśli generalny wykonawca nie ureguluje należności wobec projektanta.

Z drugiej strony, w przedstawionej wyżej sytuacji pojawia się kluczowe pytanie: czy inwestor jest zobowiązany do pokrycia wynagrodzenia projektanta, który działa jako podwykonawca generalnego wykonawcy w ramach wykonania zamierzonego zadania inwestycyjnego, w ramach którego realizowane są roboty budowlane.

W niniejszym artykule przedstawiono rozważania na temat odpowiedzialności solidarnej inwestora, o której art. 647¹ k.c., w kontekście odpowiedzialności za wynagrodzenie projektanta jako podwykonawcy generalnego wykonawcy umowy o roboty budowlane.

Ze względu na charakter prawny oraz przedmiot umowy o roboty budowlane ewentualną odpowiedzialność solidarną inwestora za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy wykonującego prace projektowe należy badać na gruncie przepisów art. 647¹ k.c., regulujących solidarną odpowiedzialność inwestora oraz wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy.

Kodeks cywilny nie zawiera definicji legalnej podwykonawcy. Niewątpliwie jest nim podmiot, który zawiera z wykonawcą umowę obejmującą realizację zadań, do realizacji których w umowie z zamawiającym zobowiązał się wykonawca. Na gruncie niniejszego artykułu podmiot wykonujący prace projektowe na podstawie odrębnej umowy zawartej z wykonawcą można określić mianem podwykonawcy.

Kwestia solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy została uregulowana w art. 647¹ k.c., o treści:

§  1. Inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba że w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę.

§  2. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, nie jest wymagane, jeżeli inwestor i wykonawca określili w umowie, zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, szczegółowy przedmiot robót budowlanych wykonywanych przez oznaczonego podwykonawcę.

§  3. Inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą, chyba że ta wysokość przekracza wysokość wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2. W takim przypadku odpowiedzialność inwestora za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2.

Autor

Marta Rospądek

Radca prawny

Radca Prawny w Kancelarii Prawnej GJW. Zajmuje się bieżącą obsługą prawną podmiotów gospodarczych. W kręgu jej zainteresowań pozostają: prawo cywilne, prawo pracy oraz prawo ochrony danych osobowych. Reprezentuje klientów przed sądami powszechnymi oraz w…

Profil autora Kontakt z autorem