Magazyny energii dla firm – wsparcie publiczne i regulacje w świetle raportu Komisji Europejskiej

Wsparcie publiczne dla magazynowania energii w świetle raportu Komisji Europejskiej

W maju 2020 roku Komisja Europejska opublikowała raport dotyczący magazynowania energii, tj.: „Badanie dotyczące magazynowania energii – wkład w bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w Europie”¹ . Treścią tego raportu Komisja Europejska zwraca uwagę na konieczność rozwoju technologii innowacyjnych potrzebnych do budowy i funkcjonowania magazynów energii, jak również na kwestie związane z potrzebą wsparcia publicznego niekiedy wręcz niezbędnego dla rozwoju magazynowania energii na obszarze Unii Europejskiej. Ponadto, zgodnie z raportem, rentowność magazynowania energii zależy nie tylko od odpowiedniego wsparcia publicznego, ale również od transparentnej procedury wydawania pozwoleń na magazynowanie energii, zdolności wytwórczych występujących w danym państwie członkowskim, usług pomocniczych i zarządzania siecią elektroenergetyczną, jak również od prawa podatkowego, czy też od zdefiniowania pojęcia magazynowania energii i przyjęcia długoletniej polityki w zakresie magazynowania energii.

Dozwolone wsparcie publiczne dla wdrożenia technologii magazynowania energii

Z raportu Komisji Europejskiej wynika, że wsparcie publiczne dla magazynowania energii jest dozwolone i może przybrać formę dotacji, pomocy inwestycyjnej lub innego rodzaju dotacji pośredniej lub bezpośredniej. Przyjęte, w danym państwie członkowskim, wsparcie publiczne odzwierciedla polityczną gotowość władz do stymulowania rozwoju i wdrażania technologii magazynowania energii. Wsparcie może przyspieszać rozwój technologii potencjalnie gotowych do wprowadzeni na rynek lub zrekompensować koszty opracowywania konkretnych obiecujących technologii w związku z ich wdrożeniem na dużą skalę w perspektywie średnio lub długoterminowej. Komisja Europejska stwierdziła, że takie technologie magazynowania, jak akumulatory i sprężone powietrze, są wciąż na wczesnym etapie rozwoju technologicznego, podczas gdy inne, takie jak pompy wodne, są wykorzystywane jako sprawdzone technologie magazynowania energii.  

Wdrażanie technologii magazynowania energii, wraz z przyznaniem wsparcia publicznego na magazynowanie energii, należy również uwzględnić w planowaniu inwestycji na szczeblu krajowym. W związku z tym planowanie i określanie odpowiednich celów związanych z magazynowaniem energii w ramach planowania inwestycji krajowych pozwala stwierdzić czy i w jakim stopniu państwa członkowskie zajmują się magazynowaniem energii.

Magazynowanie energii w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Z raportu opublikowanego przez Komisję Europejską wynika, że ograniczona liczba państw członkowskich wdrożyła systemy bezpośredniego wsparcia inwestycji w zakresie magazynowania energii, a te które zostały wdrożone są głównie małymi systemami wsparcia (zwykłe baterie domowe). Komisja Europejska zwróciła uwagę, że pośrednie wsparcie dla magazynowania energii wynika głównie z przyjętego w danym państwie członkowskim programu wspierającego prosumentów. Ta grupa wytwórców zachęcana jest bowiem do inwestowania w akumulatory w celu zwiększenia własnego zużycia energii, co pozwala im obniżyć tzw. koszty sieci i powiązane z nimi opłaty dodatkowe. Jednocześnie Komisja Europejska zwróciła uwagę, że brak bezpośrednich systemów wsparcia nie jest uważany za poważną barierę związaną z magazynowaniem energii. Dużo poważniejsze bariery, niż brak wsparcia publicznego, stanowią bowiem bariery dyskryminacyjne związane z przyłączeniem do sieci. W związku z tym wsparcie publiczne uważa się za środek ostateczny, głównie w przypadku wniosków o znaczeniu strategicznym, które – bez wsparcia bezpośredniego – nie wejdą na rynek (tj. nie będą zrealizowane). 

Komisja Europejska zaznaczyła, że w niektórych państwach członkowskich wsparcie dotyczy w szczególności odizolowanych systemów, takich jak wyspy lub obszary oddalone.  Z kolei w kilku państwach członkowskich magazynowanie energii wspierane jest w drodze przetargów na projekty pilotażowe. Niemniej jednak Komisja Europejska podkreśla, że w większości krajów nie ma bezpośredniego wsparcia finansowego w zakresie magazynowania energii. W tych państwach członkowskich inwestorzy często wybierają rozwiązania hybrydowe, w których magazynowanie energii jest połączone na przykład ze zmienną produkcją energii odnawialnej, która zapewnia wyższą ogólną rentowność niż oddzielne inwestycje. Magazynowanie energii jest również coraz częściej wdrażane w kontekście łączenia sektorów, takich jak elektrociepłownie, które magazynują ciepło, aby wykorzystać zmienność cen na rynku energii elektrycznej.  

Autor

Monika Przybylska

dr hab. nauk prawnych, Radca Prawny

Radca prawny w Kancelarii GJW. Doktor nauk prawnych. Adiunkt na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Specjalizuje się w prawie energetycznym, antymonopolowym i gospodarczym.

Profil autora Kontakt z autorem