Odpowiedzialność zamawiającego za bezpośrednią zapłatę podwykonawcom usług i dostaw w świetle PZP

W czasie tworzenia tego wpisu powszechnym zjawiskiem jest rozważanie zagrożeń i możliwości jakie dla wszystkich „uczestników obrotu” wynikać mogą z wprowadzania doraźnych rozwiązań prawnych w postaci „tarczy antykryzysowej”, zwłaszcza ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Ustawodawca, jak dotąd, nie wprowadził zmian w zakresie znanych już instrumentów ochrony podwykonawców w postaci roszczeń o dokonanie bezpośredniej zapłaty podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom procesu budowlanego. Niewykluczone, że najbliższy czas przyniesie zwiększone zainteresowanie rozwiązaniami, jakie wynikają z tego sposobu ochrony niektórych uczestników inwestycji i które doczekały się już pewnej praktyki i orzecznictwa Sądu Najwyższego.

W poprzedniej publikacji “Granice odpowiedzialności solidarnej” starałem się zwróć uwagę na pewne kwestie związane z granicami kwotowymi żądań podwykonawców, realizujących roboty budowlane. Czy zaznaczone tam zasady można przenieść na szeroką grupę podwykonawców realizujących „usługi” i „dostawy”, czyli w zasadzie na wszelkie inne podmioty biorące udział w realizacji inwestycji? Celem niniejszego artykułu nie jest omówienie szerokiego zagadnienia bezpośredniej płatności na rzecz tych podwykonawców lecz wskazanie na różnice z jakimi spotykają się podwykonawcy, którzy wykonują roboty budowlane, jak i Ci którzy wykonują zlecane usługi. Nadmienić przy tym trzeba, że w ramach mechanizmu solidarnej odpowiedzialności zamawiającego ochrona podmiotów innych niż wykonawcy robót budowlanych – to jest „dostawców” i „usługodawców” opiera się o przepis art. 143c ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Jest to gwarancja przysługująca wyłącznie podmiotom, które realizują zamówienie publiczne w formie robót budowlanych.